علی پیام

کودک امروز کابل، کابل خاک نشینند. آنانی که بر روی خاکها و خاکروبه ها متولد شده اند و بر روی تپه های از خاک و خاشاک و آوار و تلی از خاکهای بازمانده از جنگ مشغول بازی هستند، آیا خاک نشین خواهد بود یا و اخلاق خاکی خواهد داشت؟ اگر در پایتخت افغانستان بگردی، کودکانی را می بینی که روی تپه های خاک و خاکروبه های حاصل از جنگ، کلوخها و سرپوچکهای جنگ افزارها به بازی مشغول هستند. این کودکان کودکان پارکهای خاکی است.

وقتی که در چهار راه دهبوری بروی، پارک کوچکی را می بینی که خاک باد می شود. وقتی که باد می وزد، خاک است که در چنبره هوا چنگ می اندازد. این پارک، زمانی تفریح و بازی کودکان بوده است. تاریخ تخریب فضای سبز این پارک به چه زمانی بر می گردد، برای من معلوم نیست. فقط همین قدر می دانم که چهره خاکی این پارک با درختان لج و عور و وسایل بازی آهنینش چهره جنگ زده ای را ترسیم می کند که حقوق کودک را به لب تاق بالا می گذارد.

پارک کوچکی در جاده دانشگاه کابل به طرف کوته سنگی قرار دارد. این پارک نه دروازه دارد و نه فضای سبز. فقط چند تا وسایل اسباب بازی در بین خاکها و خاکبادها میزبان کودکانی است که امروز آمده اند تا لحظاتی را در پارک بگذرانند. لحظات خوشی کودکانه را با هم بگذرانند.

کودکان ته کاویهای دیروز کابل
شاید امروزها این کودکانی که در خاکروبه ها و پارکهای خاکی و عاری از شکل پارک مشغول بازی هستند خوشبخت تر از کودکان سالهای جنگ مجاهدین باشند که از اول صبح تا شب در ته کاوی و یا زیر زمینیها مخفی می شدند تا از اصابت تسلیحات ثقیله محفوظ بمانند. وقتی که به پارک کودک چهارراه دهبوری می روم، تعدادی از کودکانی را می بینم که در حال بازی هستند. شاید تعدادی از اینان در فصل جهنمی جنگ در ته کاویها شیرخواره بوده اند، یا در ته کاویهای خانه ها به دنیا آمده اند. یکی از افرادی که سالهای جنگ ساکن کابل بوده است، می گوید: "همین خانه ای را که ملاحظه می کنید، تمام همسایه ها از سر صبح تا بیگاه در ته کاوی این خانه جمع می شدند. روزها پرنده پر نمی زد." اما امروزها کودکان می توانند بدون اصابت تیر و تفنگ و توپ از ارتفاعات به پارک کودک بروند و بازی کنند.

قطعاً برای کودکان شهر کابل، خاک نشینی زندگی ایده آلی است، که هست. اما با معیارهای زندگی درست فرسخها فاصله دارد. خاک نشینی بهتر از ته کاویهای دوران جنگ مجاهدین فی سبیل الله است. در ته کاوی نه بادبازک بازی می شد و نه در پارک کودک چهارراه دهبوری می شد رفت. ته کاوی زندان واقعی بوده است که هزاران کودک اخلاق شان در آن وضع شکل و شمایل یافته است: شکل ته کاویهای تاریک با ترس راکت.

کودکان خاک زیست فرداهای کابل
کودکان الان کابل مردان فرداهای کشور خواهد بود. مردانی که محصول خاکروبه های جنگ و خاکسترهای جنگ افزارهای جنگی و چهره های جنگاوران و توپ بازان هستند. آیا کودکان خاکروبه های توپ و توپچی و خاک و خاکستر جنگ و دود تفنگ و پارکهای خاکی و خیابانهای خاکی و خاک نشینی مردان مرد فردا خواهد بود؟ آیا باز هم چرا اصرار داریم که فصلهای جهنمی جنگ به اشکال و ابعاد مختلف طالب و انتحاری و انفجاری و جریانهای جنگی دوباره قرائت گردد؟