عبداللطیف طارق

رئیس جمهور بوش، یک ماه قبل دستور حمله بر مناطق قبایلی پاکستان، اردوگاه نظامی امن القاعده و طالبان را صادر کرد. با وجودیکه اکثرا فکر می کردند که دولت جدید پاکستان، در خفا با این طرح موافق است. اما آصف علی زرداری تحت فشار ارتش از حمله آمریکا به مناطق قبایلی انتقاد کرد و ارتش پاکستان نیز در جواب حملات نظامیان آمریکایی دست به اقدام مشابه زد و نظامیان آمریکایی را وادار به عقب نشینی کرد.

ارتش پاکستان همزمان با راه اندازی کمپاین ها و تظاهرات بر ضد حملات نیروهای آمریکا، قادر شد کلاه کلانتری را بر سر رهبران افغانستان و آمریکا بگزارد و با طرح مذاکره با طالبان هم انحرافی در ستراتژی جدید آمریکا که مبنی بر حمله بر مخفی گاه های طالبان و القاعده بود وارد کند و هم با فرستادن نماینده های بی صلاحیت طالبان در مذاکره بتواند برای آنها جایی در دولت افغانستان پیدا کند و موقعیت خود را به عنوان موثر ترین کشور ذی نفود هم در دولت افغانستان و هم در صف اپوزیسیون نظامی این دولت حفظ کند.

طرح مذاکره با طالبان، پیش گیری از حمله آمریکا به پاکستان
آمریکا با تشکیل دولت جدید در پاکستان می خواست هم سازمان استخباراتی پاکستان آی اس آی را اصلاح کند و هم با برکناری جنرال مشرف بتواند مخفیگاه سران القاعده و طالبان را در مناطق قبایلی این کشور آشوبزا، نشانه رود. این ستراتژی جدید آمریکا جنرالان ارتش و افسران آی اس آی را شوکه کرد، اما نتوانست آنها را دست پاچه کند. ارتش پاکستان با دولت انگلیس برای به تعویق انداختن حملات امریکایی ها و به انحراف کشیدن ستراتژی جدید این کشور در مبارزه با طالبان طرح جدید مذاکره با طالبان را آماده و برای زمینه سازی اجرای این طرح دست به یک سلسل تبلیغات زد. مقامات انگلیسی شکست ناتو در مبارزه با طالبان را اعلان کرد و از مذاکره با طالبان به شدت دفاع کرد.
این تبلیغات در گذشته بارها از سوی مقامات پاکستان انجام شده بود. مقامات پاکستان همواره طالبان را نماینده قوم پشتون و حتی یک جنبش آزادی بخش، عنوان کرده بودند.

این تبلیغات انگلیسی ها و طرح پاکستانی ها جای خود را گرفت و بالاخره هم آمریکا وهم دولت افغانستان از مذاکره با طالبان دفاع کردند و بار دیگر هر کدام آمریکا و افغانستان به مهره های شطرنج بازی پاکستان و انگلیس تبدیل شدند.
حالا مقامات پاکستان در هر دو صورت برنده اصلی این بازی هستند. اگر مذاکره با طالبان به نتیجه یی برسد معلوم است که نوکران این کشور در قدرت شریک می شوند. اما اگر مذاکره به نتیجه یی نرسد هم به نفع پاکستان است. پاکستان وقت آمریکایی ها برای حمله به مخفی گاه های طالبان و القاعده را تلف می کند و تا آن زمان هم به تجدید قوا و تحکیم سنگر های طالبان در افغانستان می پردازد و در هر دو صورت پاکستان عامل فشار بر دولت افغانستان را چه در درون دولت و چه در بیرون از دولت به عنوان اپوزیسیون نظامی حفظ کند.

مذاکره ناکام
مذاکره با طالبان از دو جهت ناکام است. اول اینکه افرادی که از جانب طالبان در مذاکره نمایندگی می کند، افرادی صاحب نفوذی در میان طالبان نیستند و حتی خیلی از اینها بدون موضوعیت در مذاکره شرکت کرده اند. افرادی مانند وکیل احمد متوکل و سلام ضعیف از این دست آدم هایی اند. اینها قبلا به دولت تسلیم شده بودند و همین حالا هم در کابل تحت نظر دولت زندگی می کنند. هرکس بخوبی می داند به توافق رسیدن افرادی از این دست هیچ ضمانتی و جود ندارد که طالبان نتایج مذاکره را قبول کند.

دوم اینکه خود ملاعمر و اعضای بلند پایه رهبری طالبان در لیست سیاه ایالات متحده قرار دارد و با وجودیکه کرزی از اینها دعوت می کند اما هیچ کس نمی تواند این افراد را از لیست سیاه ایالات متحده امریکا حذف کند. لذا مذاکره در چنین سطوحی با توجه به ساختار تشکیلاتی اتوکراتیک طالبان نتیجه نمی دهد.

نکته دیگری را نباید از دید دور انداخت و آن این است که پاکستان هیچ گاه نمی خواهد، دست از حمایت یک نیروی مخالف در دولت افغانستان بر دارد و تنها داشتن یک نیروی نوکر برای پاکستان است که پاکستان می تواند اهداف خود را بر دولت افغانستان تحمیل کند و در این میان حفظ طالبان به عنوان یک نیروی که سالها به عنوان نوکر برای پاکستان کار کرده است، برای ارتش پاکستان خیلی ضروری است.

دولت افغانستان و آمریکا چه بخواهد و چه نخواهد این حقیقت را باید بپذیرد که پاکستان می خواهد هم از طریق مذاکره با طالبان یک تعداد از مامورین اطلاعاتی خود را در داخل دولت افغانستان جا بزند البته باید متذکر شد که این آخر بازی نیست و دولت پاکستان به این راضی نخواهد شد و برای حفظ موقعیت بالای خود در افغانستان دست از حمایت گروه هایی مخالف دولت افغانستان بر نخواهد داشت و بخشی از طالبان را بعنوان اپوزیسیون نظامی حفظ خواهد کرد.
مسخره ترین بازی گران این صحنه آمریکا و افغانستان است. پاکستان و انگلیس با این بازی جدید، مدت زیادی از حملات آمریکایی ها در مناطق قبایلی جلوگیری کرد و این کشور را دنبال نخود سیاه فرستاد.

گیریم که این مذاکره به موفقیت بیانجامد و طالبان در قدرت شریک شود جنگ و نا امنی از این کشور رخت نمی بندد. جابجایی طالبان در قدرت منجر به کنار زدن مخالفین سابق طالبان ا ز قدرت می شود و این کار می تواند منجر به رویارویی دولت و جبهه مخالف طالبان شود.

بهترین راه ممکن برای دست یابی به صلح وارد کردن فشار بیشتر بر پاکستان و در هم کوبیدن طالبان از راه نظامی است. آمریکا برای پیروزی در افغانستان باید پاکستان را وادار کند دست از حمایه طالبان بردارد و این کار توام با در هم‌کوبی طالبانی از راه نظامی باید دنبال شود. مذاکره با طالبان رفتن دنبال نخود سیاه است.