نویسنده: میرحسین مهدوی

انتشار برداشت های سفیر بریتانیا از بحران افغانستان و راههای عبور از آن در روزنامه تایمز لندن یکی از نوشته های پرخواننده و تاثیر گذار در طول چند روز گذشته بود. ریچارد بیستون، نویسنده مقاله مورد نظر و ویراستار مطالب و موضوعات خارجی روزنامه،  آقای شرارد کوپر کولز، سفیر بریتانیا در کابل را دارای دو ویژگی عمده معرفی می کند. کولز اولا دارای نفوذ کافی در وزارت خارجه بوده و ثانیا به داشتن صراحت لهجه و نفد بی پرده شهرت دارد. تایمز پس از معرفی مختصر آقای سفیر بخش هایی از گفتگوی وی با معاون سفیر فرانسه در کابل را منتشر می نماید.  برداشت های آقای کولز را می توان به صورت ذیل خلاصه کرد:

1-      طالبان در طول سه سال گذشته به تدریج رشد یافته و اینک برقسمت های وسیعی از جنوب افغانستان حکومت می کند.

2-      دولت آقای کرزی به دلیل فساد فراوان اداری و از دست دادن اعتماد مردمش به شکل فزاینده ای دچار انزوای سیاسی در داخل افغانستان گشته است.

3-      عملیات انفرادی و عدم هماهنگی بین نیروهای ناتو باعث از دست رفتن "فرصت پیروزی" برای نیروهای غربی گردیده است.

4-      پروزه های بازسازی به دلیل تاخیر و توقف به جای آنکه امید را در دل ها بر انگیزد باعث ملال خاطر مردم گردیده است.

5-      هیچ صلحی در افغانستان بدون برقراری امنیت در مرزهای پاکستان میسر نیست.

6-       حمایت از دولت کرزی، شرکت در یک بازی از پیش باخته است.

7-      افغانستان تنها می تواند با داشتن یک حکومت استبدادی بر نابسامانی های سیاسی خود فایق آید.

بخشی از حرف های آقای کولز قبلا و توسط دیگر دیپلومات ها و یا تحلیل گران غربی بیان شده بود. آنچه که در بیانات ایشان تازگی دارد دو مسئله است: حمایت از یک حکومت استبدادی در کابل و بیهودگی ادامه حمایت از دولت آقای کرزی. اما اگر کمی به متن و محتوای گفتگو دقت کنیم متوجه می شویم که آقای سفیر فقط یک حرف تازه  برای گفتن دارد و آنهم طرح حکومت استبدادی در کابل است. چون حمایت از حکومت استبدادی خود به خود به معنی بیهودگی ادامه حمایت از دولت کرزی خواهد بود. بیهودگی حمایت از کرزی البته نه این معنی است که دولت کرزی غیر استبدادی است. دقیقا به این معنی که اصلا دولتی نیست تا بتوان گفت که استبدادی است یا مردمی.

و اما در افغانستان چه کسی می تواند مستبد تر از ملا عمر باشد؟ پاسخ همه و مخصوصا آقای سفیر به این پرسش " هیچکس" است. پس می توان منظور آقای کولز را از تعبیر " تغییر استراتیژی" به خوبی درک کرد. به عبارت روشن تر آقای سفیر خواهان حمایت آشکار کشور های غربی از بازگشت طالبان به قدرت شده است. با بازگشت طالبان به قدرت و حمایت های سیاسی و مالی غرب از آنان بحران افغانستان به صورت کاملا ریشه ای حل خواهد شد.

اولا حکومت استبدادی طالبان امکان هرنوع تحرکات ضد امنیتی و حتی دیگر اندیشی سیاسی را با توپ و تانگ پاسخ خواهد داد. ثانیا به دلیل حضور مستقیم طالبان پاکستانی در درون دولت طالبان افغانستان مشکلی منطقه مرزی افغانستان با پاکستان نیز به خوبی حل و فصل خواهد شد و دولت پاکستان نیز از معضل بنیاد گرایی داخلی به شکل کاملا بنیادی راحت خواهد شد.

ثالثا دولت اقتدار گرای طالبان تنها مرجع قابل اعتمادی خواهد بود که می تواند کمک های بین المللی را فقط صرف بازسازی افغانستان نماید.

رابعا دیگر هیچ سرباز خارجی جانش را در افغانستان از دست نخواهد داد زیرا جنگی در میان نخواهد بود تا سربازی کشته شود. تنها کافی است که طالبان با حضور فعلی سربازان خارجی موافقت نماید.

بنا به آنچه رفت برداشت های آقای کولز را بیش از آنچه که لازم است باید جدی پنداشت. هم به دلیل اینکه آقای کولز فرد موثر و دارای نفوذ در تصمیم گیری های دولت بریتانیاست و هم به علت نفوذ وی در میان دیگر کشورهای غربی.

به نظر می رسد که اگر دولت کرزی در گفتگو با طالبان به نتایج لازم نرسد، کشورهای غربی مستقیما با طالبان وارد مذاکره خواهد شد. این موضوعی است که می توان از صحبت های آقای کولز نتیجه گیری کرد.

مشکلات کشورهای غربی در افغانستان را به خوبی می توان درک کرد. آنان صدمات زیادی را متحمل شده اند اما تنها یک چیز را نمی توان به خوبی درک کرد که آنهم دموکراسی است. آزادی، حقوق بشر، عدالت اجتماعی شاید دروغ هایی بودند که ما خوش باوران ...