payam.44@gmail.com

شهرداریهای افغانستان از نظر مرم متهم به ارتکاب عمل جرمی است. یعنی طبق شکوائیه مردم شهرداریها مجرم هستند مسؤولین آنها باید مجازات شوند. اما آیا چنین هست؟ این نوشته به بررسی شکوائیه مردم و فیصله قضایی پرونده اتهام جرمی شهرداریهای افغانستان خواهد پرداخت.

♦ متهم: شهرداریهای افغانستان

♦ نوع اتهام: ترک فعل و انجام فعل خلاف قانون

♦ شاکی: مردم افغانستان

از قدیم گفته اند: "یک طرفه نباید پیش قاضی رفت." کاشکی در این بررسی قضایی شاکی و متشاکی (شهرداران و مردم) با هم می بودند تا با توجه به اسناد و اقامه ادله اثبات دعوا و دفاعیه به طور منصفانه به قضیه حکم صادر می کردیم. اما از آنجا که طرفین دعوا حضور ندارند، موضوع به طور غیابی بررسی می شود. در صورتی که شاکی و یا متشاکی بر این بررسی قضایی اشکال یا پرسش و یا جوابیه داشتتند، قطعاً راه تجدید نظر باز خواهد بود.

شرح فیصله قضایی

مردم در شکایت شان مدعی مجرم بودن شهرداریهای افغانستان می باشد. به زعم مردم شهرداریها قانون را زیر پا می گذارند، شانه از زیر مسؤولیت خالی می کنند، طبق لایحه وظایف شان عمل نمی کنند و برابر قانون شهرداری و مقرره تنظیف و قانون استخدام عمومی عمل نمی کنند، لذا مجرم می باشند. بلکه آنان را معاند و محارب و دشمن سرسخت مردم و نظام سیاسی افغانستان می کنند همانند گروههای شورشی و محارب و تروریستی.

تحلیل شکوائیه مردم

شکایت مردم مبتنی است به شناخت ماهیت جرم. تا جرم را نشناسیم نمی توانیم علیه شهرداریهای افغانستان اعلام جرم کنیم. ماده 27 قانون جزای افغانستان جرم را عبارت از ارتكاب يا امتناع از عمل مخالف قانون می داند. اصول حقوقی نیز مبین این است که جرم عبارت است از ارتکاب و یا امتناع از عمل مخالف قانون افغانستان.  نظر به مفاد ماده 27 قانون جزا هرگاه شهرداریهای افغانستان مرتکب ترک فعل و یا انجام عمل مخالف قانون گردیده باشد، روشن است که مجرم می باشد. چرا مجرم می باشد؟ برای اینکه قضیه را باز کنیم ابتدا باید مبناهای قانونی را تبیین کنیم. شکایت مردم و مجرم بودن شهرداران مبتنی بر مفاد قوانین و مقررات زیر است:

1- قانون شاروالی، ماده 4، جریده رسمی، شماره 794

2- مقرره تنظیف و سرسبزی شهرها، ماده 4

3- مقرره تنظیف و سرسبزی شهرها، ماده 2

4- قانون شاروالی، ماده 16، جریده رسمی، شماره 974

5- قانون محصول خدمات شهری، ماده3

6- قانون محصول خدمات شهری، ماده4

از آنجا که جای ذکر تک تک مواد قوانین و مقررات فوق در اینجا نیست، متشاکیان و یا شهرداریهای کشور را دعوت می کنم تا به قوانین و مقررات مذکور مراجعه کنند. اگر چنانچه دفاعیه ای داشت، به دفاع قیام کنند. از مفاد مواد و مندرجات قانون شهرداری، قانون محصول خدمات شهری و مقرره تنظیف و سر سبزیها چنین برمی آید که شهرداران افغانستان باید مو به مو قانون را اجرا کنند. اگر چنانچه قانون را زیر پا بگذارند و یا به قانون عمل نکنند، به معنای مخالفت قانون است. مخالفت قانون مصداق و عدم تعمیل قوانین و مقررات از مصادیق ارتکاب عمل مجرمانه  است. قانون جزای افغانستان جرم را ارتکاب و یا امتناع از عمل دانسته است. هرگاه کسی که قانون را زیرپا بگذارند، مصداق روشن جرم است. و فرقی با گروههای معاند و محارب ندارند.

جرم معادل گناه کبیره است. گناه در اصطلاح فقهی و دینی مسلمانان عبارت است از ترک و یا انجام عمل. گناهکار کسی است که مرتکب ترک فعل و یا انجام عمل خلاف اوامر و دستورات حضرت باریتعالی می شود.

از نظر شهرداری شناسی شهرداریهای افغانستان مجرم است. اگر امروزها حکومت افغانستان حق دارد که علیه گروه طالبان بجنگد و نیروهای طالبان را به قتل برساند، حق دارد که دروازه شهرداریهای کشور را کاهگل کرده و علیه شهردارها اعلام جرم کند. زیرا شهرداران منصب و امانت را اشغال کرده اند در حالی که مفاد و مندرجات قوانین و مقررات متذکره مورد عمل قرار نگرفته است. اما قانون تصریح نکرده است که اگر شهردار بی کفایت و نالایق و نامدیر باشدد، مجازاتش چیست؟

بررسی اخلاق نامتمدنانه شاکی

شاکی (مردم) نیز ملامت است. از این جهت مورد ملامت است که مشارکت شان در تنظیف و همکاری با شهرداری صفر است. شاید مردم در ادعائیه شان بگویند: چرا شهرداری کابل شهر را تنظیف نمی کند؟ جوابش این است که مردم نیز در کثافت شهر مقصرند. زیرا مردم افغانستان بخصوص مردم کابل در شهر مداری هیچگاه مشارکت نمی کنند. یعنی هر نفر و یا هر دستفروش دوره گرد پل باغ عمومی اگر احساس مسؤولیت کند و خریطه های پلاستیک و پوست کیله شان را روی سرک نیندازند، و یا کثافات شان را در بین دریای کابل نریزند، قطعا فرهنگ پاکیزگی تأمین خواهد شد. البته شاید مردم از ناداری و فقر شکایت کنند. اما هرچند فقیر باشیم باز هم می توانیم خریطه های پلاستیک خود را بین سطل آشغال بیندازیم. هر فقیری اگر به این فرهنگ برسد که شهر ما خانه ماست، شهر پاک خواهیم داشت. فقر و بیکاری دلیل موجهه برای کثیفی نیست.

با همه این تفاصیل ریشه اصلی کثیفیهای شهرهای کشور ته سر شهرداریهای افغانستان است. زیرا از وظیفه شهرداری است که فرهنگ سازی کند. مردم را برای پاکی بسیج کند. شهرداران افغانستان همان مرد داستان مثنوی معنوی مولانا را به یاد آدم می اندازد که شغلش تخلیه چاههای تشنابها و کثافات بوده است. او روزی گذرش به بازار عطر فروشان می افتد. فورا غش می کند. مردم هرچه عطر پیش بینی مرد تشناب پاک کن می گذارد، اما غش او برطرف نمی شود. تا اینکه یک نفر شناخته برابر می شود. فورا نفر وی را می شناسد و به مردم می گوید: قدری مواد تشناب بیاورید و پیش دماغ مردگ غش کرده بگیرید. همین کار را می کنند، فوراً مردگ بر می خیزد.

فیصله پرونده

از یک طرف مجرم بودن شهرداران افغانستان با توجه به شواهد، اسناد و قرائن (عکسها و تصاویر شهر کابل کبل) در این مرحله رسیدگی قطعی است. باید به مجازات تعیین شده برسند. از سوی دیگر عدم مشارکت مردمی و فقدان فرهنگ بالای شهر نشینی از سوی باشندگان شهرها در تخفیف شهرداران و شهرداریهای شهرهای کشور کمک خواهد کرد. البته این پرونده برای دفاعیه و گردآوری اسناد و دلایل مثبته دعوا برای طرفین دعوا تا مدتی همچنان جاری خواهد ماند. در غنامندی و دقت نظر و رأی عالمانه تر این فیصله، رأی و نظر کلیه کسانی که آن را می خوانند راهکشا خواهد بود. مشارکت در رأی و نظر شما کمک در شفافیت قضایا خواهد بود. خصوصا نویسندگان و مسؤولین شهرداریهای کشور در تمام شهرها موجب تبرئه و یا سبکی بار جزای مسؤولین شهرداری خواهد شد.