نویسنده: عبداللطیف طارق

در حالیکه مردم کابل و ساییر شهرهای افغانستان از بی کفایتی پولیس شکایت دارند، وزارت داخله این بار قدم فراتر گذاشته و از برنامه جذب یک تعداد از اهالی شهرکابل برای تامین امنیت دراین شهر خبر داده است. این برنامه قراراست به کمک مالی ایالات متحده امریکا در کابل راه اندازی و بعدا در ساییر ولایات تطبیق شود.

سوال اساسی اینجاست که ایا بکارگیری این افراد به عنوان تامین کننده امنیت شهر اولا قانونی است؟  دوم  ایا بکارگیری این افراد می تواند در آوردن امنیت کمک کند؟ همچنان وزارت داخله که تاحال نتوانسته پولیس های به اصطلاح تربیه شده خود را در چوکات یک نظم قانونی و اخلاقی در بیاورد ایا فردا قادر خواهد بود این ملیشه ها را اولا در چوکات قانون در بیاورد و ثانیا ایا وزیر داخله که با چنین طرحی در واقع نشان می دهد که بلی ایشان برای اوردن امنیت اجتماعی، که تاحال باوجود پولیس های به اصطلاح تربیت شده ومنظبط  ناکام بود ه است طرح هایی دارد،  از خطرات احتمالی تبدیل شدن انان به یک نیروی برهم زننده  امنیت اگاهی دارد و ایا فردای ان روز تنها وزیر داخله است که بهای ان را خواهد پرداخت و یا نه همه مردم ان زمان جبرا بخاطر طرح های سلیقه یی این وزیر وان وزیر تاوان ان را می پردازد.

ایجاد ملیشه ها برای اوردن نظم از چند سال است که سر زبان های مقامات دولتی افتاده است . با انکه این طرح ها اساس قانونی ندارد، تجربه تاریخی هم نشان می دهد که بکار گیری ملیشه ها برای اوردن نظم و امنیت نه تنها موفق نبوده بلکه این ملیشه ها بوده که بعد از تشکیل و گرفتن ساز وبرگ به یک نیروی غیر قابل مهار تبدیل شده است.

باوجودیکه امروز ما پولیس به اصطلاح تربیت شده داریم اما این پولیس که بار ها از سوی کارشناسان نظامی و سازمان های حقوق بشر متهم به بی نظمی و خودسری های غیر اخلاقی شده است، ایا گماشتن افراد محل که نه مانند پولیس های به اصطلاح با تربیت شده و منظبط وزارت داخله اند  و نه  تجربه کافی در این مورد دارند می تواند به امنیت اجتماعی کمک کنند؟

همین چند روز قبل روزنامه پیمان در گزارشی به نقل از برخی از نماینددگان مجلس نوشت:« که شماری از مقامات امنیتی با دسته های ادم ربا همکاری داند و بسیاری از ادم رباها پس از بازداشت بی ان که پرونده ای برای ان هاتهیه دیده شود رها می گردند و این وضعیت نگرانی شدیدی را به و جود اورده است.» 1

 با توجه به این گزارش و گزارش های متعدد دیگر که نشان دهنده سستی مدیریت پولیس در کشور می باشد ایا وزیر محترم داخله و طراحان امریکایی این طرح این تضمین را داده می توانند که فردا بتوانند این نیروهای ملیشه را خوب تر از پولیس تربیت شده و قانونی که متهم به قانون شکنی است مدیریت کند.

از همین حالا معلوم است، وزارتی که تا حال پولیس اش متهم است و مدیریت اش  هم ضعیف، به هیچ  و جه نمی تواند ادعا کند که بلی ما می توانیم ملیشه ها را برای تامین امنیت بصورت درست و با نظم قانونی و اخلاقی مناسب مدیریت کنیم.

مسئله مهم دیگر که پیش از تشکیل این ملیشه ها در نظر گرفته شود تجربه تاریخ ای است که ما از تشکیل ملیشه ها داشته ایم.

 اول -  اینکه ملیشه ها بسیار زیاد پابند به اصول قانونی و اخلاقی نیستند، چیزی که برای امنیت اجتماعی شهروندان مهم است.

دوم – احتمال تبدیل شدن این ملیشه ها به یک نیروی خود مختار و غیر قابل مهار خیلی بالا است، حتی ممکن است روزی این نیروهای ملیشه در صورت گرفتن امتیاز بیشتر به صفوف مخالفین دولت پیوسته و در مقابل دولت علم مخالفت رابردارد.

گرچند وزیر داخله اعلام کرده است که این ملیشه ها تحت نظر وکنترل پولیس فعالیت خواهند کرد اما باید از وزیر داخله پرسید که ایا پولیسی که خود متهم به کارهای خلاف قانون است و سیستمی که نتوانسته همین پولیس های تربیه شده شما را مدیریت کند چگونه ملیشه ها را مدیریت خواهد کرد؟

طراحی چنین برنامه هایی نشان دهنده ضعف دولت در امر تربیه و بکارگیری پولیس در طول هفت سال می باشد. وزارت داخله باکمک کشورهای که در بازسازی سیستم پولیس افغانستان مشغول هستند نتوانسته یک پولیس کارا و قابل اعتماد را تربیه کنند. باوجودیکه هفت سال برای تربیه پولیس خیلی زمان هست اما مقامات همواره برای مشکلات راه حل های انی و کوتاه مدت را در نظر می گیرد.

بوجود اوردن نظم و امنیت در جامعه نیازمند یک طرح درازمدت و جامعی است که نه سلیقه یک شخص بلکه نظریات کارشناسان عرصه را لازم است که  هیچگاهی مورد توجه مقامات دولت نبوده است.

ما برای تامین امنیت و ساختن یک سیستم قابل اعتماد تربیه، بکارگیری و مدیریت پولیس در کشور نیازمند طراحی یک ستراتژی دراز مدت بودیم که این کار در طول هفت سال گذشته انجام نشد و همین مسئله امروز باعث شده است که ما  برای حل هر مشکل در همان روزش بصورت سلیقه یی و بدون پیش بینی نتیجه ان تصمیم بگیریم.

امروز که دفع خطرات حمله احتمالی طالبان پیش امده وزارت داخله طرح سلیقه یی جدیدی را به گفته خود شان درست کرده است که پیش از پیش موفقیت ان مورد سوال واقع شده است.

لذا تشکیل ملیشه ها ازیکطرف قانونی نبوده و از طرف دیگر با توجه به تجارب گذشته در این زمینه  نه تنها نظم را بوجود نخواهد اورد که مشکلی دیگری برای دولت خلق خواهد کرد، چراکه ما در طول هفت سال دیده ایم که وزارت داخله حتی همین پولیس های که به اصطلاح منظبط و تربیت شده اند را نتوانسته مدیریت کند چی رسد به گروه هایی ملیشه که نه تربیت پولیسی دیده اند و نه الزامات دیگری بجز تامین معاش در برابر دولت دارند.

1 -  روزنامه پیمان، شماره صدو چهل و ششم، پنجشنبه 21 سنبله 1387 /  11 سپتامبر 2008