نویسنده: خاکشا دیارمینه

امروزها نمایشگاه بین المللی کتاب به کارش پایان داد. این نمایشگاه با حضور ناشران افغانستانی، پاکستانی و ایرانی در محل افغانتور در سرک آسمایی برگزار گردیده بود، به تاریخ بیستم سنبله ماه روان دروازه اش به روی دوستداران کتاب باز بود.

نمایشگاه کتاب در کابل شاید اتفاق نادر باشد. کتاب خواندن نیز یکی از نوادرهای زمانه در پایتخت هفتاد و دو ملت کابل است. ملتی که بیکارانش بیشتر از مرغهای هوایش هست. به جای خرید کتاب، نان خشک واجب تر است برایشان. اما این، تمام قضایا نیست. در این شهر کاپیتالیستی (open market) کسانی هم هستند که ماهانه هزاران دالر امریکایی معاش می گیرند. اما نه در بازارچه گگ کتاب سرک جوی شیر (جاده آسمایی) و نه در کراچیهای کتابفروشان دوره گرد پیش هتل اسپنزر و نه در نمایشگاه بین المللی کتاب کابل هیچ کسی از موتر کروزین پیاده نشده  است تا کتاب بخرد. یا لااقل من ندیده ام. نمایشگاه خیلی غریبانه بود. بدون زائر و بدون خریدار. البته همان روزی که من برای بازدید رفته بودم. شهر بدون کتابخوان من، شهر قصرهای مجلل با سالنهای عروسی، هتلهای بلند منزل، درآمدهای دالری است. شهر من شهر شکم گشنه های کنار سرک است که از سر صبح تا بیگاه کراچیهای لیلامیهایشان را لیلام می کنند، اما امروز ها نمایشگاه سه جانبه کشورهای همسایه را در خودش دیده است.

نمایشگاه در محل بسیار کوچک برپا شده بود. وقتی که برای بازدید و تهیه گزارش رفتم، سالن نمایشگاه تک و توک خریدار و یا بازدید کننده دیده می شد. مثل هر کتابفروشی این شهر. اولین غرفه ها مال انتشارات افغانستانی. اولین غرفه مجلات قدیمی مانند مجله عرفان، کتابهای فرسوده و قدیمی، کتابهای به زبان پشتو و دری را برای فروش عرضه کرده بود. بخشی از کتابهای غرفه های افغانستان راکتابهای چاپ ایران تشکیل می داد. بعد از چندین غرفه، غرفه ایران قرار داست، انتشارات الهدی. سمت چپ سالن غرفه پاکستان بود با کتابهای به زبان انگلیسی با موضوع افغانستان.

ناشرین افغانستانی بجز نشر عرفان کتابهای با چاپ خیلی بد داشت. طرح جلدهای از روی بی سلیقگی، کاغذهای نامطلوب، کیفیت بد چاپ در کار ناشرین افغانستانی و پاکستانی دیده می شد. تا آنجا که برایم معلوم شد عموماً کتابهای ناشرین افغانستانی به علت ارزانی اش در کویته پاکستان چاپ می شود. عموم این کتابهای بدون ناظر کیفی چاپ به طبع می رسند. در حالی که نشر صنعت است. اما اینکه چرا ناشرین افغانستانی از این صنعت غفلت می کند؟ شاید یک دلیلش این باشد که کتاب در افغانستان مشتری و خریدار ندارد.