تیم  نظارت و بررسی ، دفتر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در بامیان، از وضعیت ناگوار صدها خانواده بیجاشده در دره کجاب ولسوالی بهسود، ولایت میدان وردک گزارش داده و وضعیت را سخت نگران‌کننده توصیف کرده است.

این گزارش، حاوی گفتگو‌های اعضای تیم نظارت‌کننده و مردم بیجا شده بیسود است.

سید حسین حسینی یک تن از اعضای این تیم که اخیرا از مناطق ناآرام و اشغال شده‌ توسط کوچی‌ها دیدن نموده است وضعیت بیجاشده گان را وخیم توصیف نموده می‌گوید "در تازه ترین درگیری بین مردم محل و کوچی ها که در تاریخ 26 جوزای 1387 رخ داده است، هشت نفر از اهای منطقه کشته شده اند و هزاران خانواده از منازل و مناطق شان متواری شده اند".

محمد ایوب شریفی مدیر حقوقی ولسوالی حصه دوم بهسود که با تیم نظارتی دفتر کمیسیون مستقل حقوق بشر گفتگو کرده است، گفته است که در بین کشته شدگان، اجساد دو پیرمرد 85 ساله، یک دختر 13 ساله و دو شاگرد مکتب نیز دیده شده است. چند تن مجروح و چند نفر دیگر مفقودالاثر و صدها تن از زنان، اطفال و افراد مسن مجبور به ترک خانه های خود شده اند.

محمد ایوب شریفی افزوده است: " بیجاشده‌گان در وضعیت ناگوار قرار دارند و اکثرا در مساجد، منابر و قریه‌جات اطراف جایگزین شده‌اند که به شدت به مواد غذایی، دارویی و سرپناه نیازمند هستند".

احمد حسین یک تن از اهالی دهن اوجی کجاب که اینک از منطقه اصلی‌اش فرار کرده و در مسجد میانه ده سنگ شانده بهسود شب و روز را می‌گذراند می‌گوید:" ما در این مسجد، حدود 100 فامیل آواره بیجاشده زندگی می کنیم. ما مصروف کارهای عادی روزانه خود بودیم که کوچی ها بالای ما فیر کردند، خانه های خود را قفل کرده و فرار کردیم. تازه به ما خبر رسیده که کوچی‌ها، قفل‌های دروازه ها را شکستانده شده و اموال ما را به تاراج برده‌اند. آنها به این هم بسنده نکردند بلکه کوپه‌ها هیزم ما را  آتش زده‌اند. اکنون که ما هیچ چیزی در دست نداریم و با دست خالی نمی توانیم از خود دفاع کنیم، آنها مسلح اند و  زمین های ما در معرض خشک شدن قرار گرفته است، از هر جهت مشکلات داریم، مردم این منطقه کما بیش به ما نان خشک می رسانند".

تیم نظارتی کمیسیون مسقل حقوق بشر، از مکتب و کلینیک میرهزار کجاب که در این درگیری  بنا به گفته اهالی منقطه از سوی کوچی ها غارت شده، بازدید نموده‌اند. این محلات اکنون پایگاه  کمیسیون دولتی و نیروهای پلیس و اردوی ملی که برای کاهش درگیری به منطقه فرستاده شده اند، تبدیل شده است. به گفته تیم نظارتی کمیسیون مستقل حقوق بشر از منطقه آسیب دیده، حدود چهار مکتب و یک کلینیک در این منطقه به کلی تعطیل شده است.

آقای حسینی یک تن از اعضای تیم نظارتی این کمیسیون گفته است: " قرار چشم دیدهای ما، مردم از ابتدای دره کجاب منطقه "آب اژدر" الی "تیزک" که حدود پنج هزار خانواده می شود، مجبور به ترک خانه های خود شده‌اند. کوچی ها در نقاط مرتفع کجاب موضع گرفته اند و با وجود استقرار بیش از صد نفر اردو و پلیس ملی کسی جرأت رفتن به خانه های خویش را ندارد.

آقای حسینی می‌گوید: "قفل درهای زیادی شکستانده شده است و خطر غارت مجدد اموال و دارایی های مردم وجود دارد. این تیم تلاش نمود که با کمک کمیسیون مسقتل حقوق بشر و نیروهای حایل با کوچی ها و نمایندگان آنها در تماس شوند، اما اعضای کمیسیون و نیروی حایل این تقاضا را نپذیرفت و تیم نظارتی کمیسیون مستقل حقوق بشر هم موفق به دریافت نظرات کوچی ها نشدند". امان الله زدران، وزیر مشاور و رئیس کمیسیون تعیین شده از طرف رئیس جمهور به این تیم گفته است: "ما در حال مذاکره با طرفین برای ایجاد صلح هستیم، هر دو طرف یکدیگر را به آغاز درگیری مسلحانه متهم می کنند. و ما کوشش می‌کنیم به زودی گزارشی را از کار کمیسیون به رئیس جمهور ارائه کنیم".

اما مقامات محلی به این آتش بس و صلح خوشبین نیستند و خواهان تقویت اردو و پلیس می باشند. آنان می گویند اگر این نیروی حایل منطقه را ترک کند یا تقویت نگردد، خطر درگیری و آوارگی مجدد هزاران باشنده محل وجود دارد.

درگیری های امسال بین کوچی ها و مردم ده نشین در 26 جوزای 1387 در منطقه کجاب، ولسوالی حصه دوم بهسود ولایت میدان وردک رخ داد. دولت مرکزی با وجود اطلاع از احتمال این درگیری و عدم اقدامات پیشگیرانه، توانست با اعزام یک  کمیسیون و ارسال بیش از صد نیروی اردو و پلیس ملی از گسترش درگیری جلوگیری به عمل آورد. سال گذشته نیز چنین درگیری هایی بین کوچی ها و مردم این منطقه رخ داد که بیش از یازده نفر کشته و تعدادی مجروح و اسیر شدند.