عبداللطیف طارق

روز جهانی مبارزه علیه فقر در افغانستان زمانی تجلیل می شود که قرار گزارش سازمان ملل متحد نزدیک به شش ملیون نفر در این کشور به خطر گرسنگی مواجه اند. درسال جاری مردم در بعضی از ولایات افغانستان به علت نرسیدن غذا مجبور شدند به علف خواری روی بیاورند، اما حالا که زمستان نزدیک شده است و رقم افراد که درمعرض خطر گرسنگی قرار دارند هم افزایش یافته این نگرانی از یک دلهره ملی به یک نگرانی بین المللی تبدیل شده است. در این میان ائتلاف ندای جهانی علیه فقر که یک نهاد غیردولتی برای مبارزه بافقر است هم اظهار نگرانی کرده است. در گفتگوی ویژه‌ای که با بانو شکریه بارکزی عضو این نهاد داشتم از نگرانی های این نهاد و برنامه های آن برای مبارزه با فقر پرسیدم.

افغان پرس: ندای جهانی علیه فقر چگونه سازمانی هست و در افغانستان چه زمانی به فعالیت آغاز کرده است؟

شکریه بارکزی: ندای جهانی علیه فقر یک ائتلاف بین المللی است که به هدف ریشه کن کردن فقر بوجود آمده و اکثر کشور ها چه به عنوان کمک‌دهنده و چه کشور های فقیر که باید کمک شوند، عضو این ائتلاف می باشند. این سازمان در کنار این که عوامل فقر را ریشه یابی می کند، یک صدای جهانی و یک اتحاد جهانی برای کاهش فقر نیز می باشد. این سازمان در افغانستان از سال 2005 به فعالیت آغاز کرده است.

افغان پرس: بر اساس گزارش ها، بیش از پنج میلیون نفر نیاز به کمک عاجل دارند، این در حالیست که اکثر فعالین اجتماعی از دولت و جامعه جهانی به دلیل عدم توجه کافی و نبود برنامه همه جانبه برای جلوگیری از فاجعه احتمالی انتقاد می کنند، ائتلاف ندای جهانی علیه فقر چی کمکی می تواند به این معضل بکند؟

شکریه بارکزی: ما صدای خود را به گوش جهانیان می رسانیم. اما مهم این است که ریشه فقر در افغانستان بیشتر به عوامل مانند ناتوانی دولت در عرضه خدمات، بی توجهی به نیازمندی های مردم از سوی دولت و جامعه جهانی وعدم هماهنگی میان دولت و نهادهای غیردولتی و در کل نبود یک برنامه برای توسعه ملی ارتباط دارد. ما خواستم  عکس العمل هایی را در مورد نشان بدهیم تا کار عملی در عرصه فقر زدایی.

افغان پرس: فاجعه بشری که امسال در مناطقی مثل سمنگان رخ داد، نشان می دهد که هم دولت و هم جامعه جهانی در آخر فاجعه از موضوع آگاه می شود.

شکریه بارکزی: دولت افغانستان همیشه به جای عمل، مسئولیت خود را در روی کاغذ انجام می دهد و نه در عمل و جامعه جهانی  همیشه از دید خود شان، با مشکلات افغانستان برخورد کنند. مثلا در آن کشور ها قوانین است، دولت پاسخگو دارند. اما در افغانستان ما در حالت دولت سازی هستیم. متاسفانه توقعی که آنها از افغانستان دارند، در مقایسه با کشورهای شان خیلی منطقی نیست. یک کوتاهی بسیار چشمگیر از دولت افغانستان است؛ بخاطریکه دولت افغانستان در بلند بردن ظرفیت ناکام بوده است و حتی در تعیین اولویت های برای رسیدگی به مشکلات اجتماعی هم ناکام بوده است. بیشتر برنامه ها، برنامه های شعاری بوده که مطابقت به ساختارهای اجتماعی و اقتصادی جامعه افغانستان ندارد.

افغان پرس: در مجموع شما بیشتر بر ناتوانی دولت افغانستان بیشتر اشاره کردید، اما بعضی ها ادعا می کنند که، کمک های جامعه جهانی هم در این راستا ناکافی است.

شکریه بارکزی: کمک شاید به افغانستان زیاد باشد، اما کمک ها برای برنامه های موثر مصرف نمی شود که بتواند تغییری را در زندگی مردم  وارد کند و مردم بتواند بعد از گذشت هفت سال تغییری را در زندگی خود لمس کند. کمک ها بر اساس اولویت ها مصرف نمی شود. نیاز اصلی ما چی هست؟ این را باید دولت تعیین کند که تا حال نکرده است. گاهی دولت می گوید نیاز و اولویت ما هرچیز است که من جدا مخالف این نظر هستم. دولت باید اولویت های کاری خود را برای انکشاف و کاهش فقر تعیین کند.

افغان پرس: ائتلاف ندای جهانی علیه فقر در آینده برای افغانستان چه برنامه هایی روی دست دارد؟

شکریه بارکزی: معلوم است که اینها باز هم صدای خود را بلند می کند، اما یک چیزی توقع می رود که اگر اینها بتواند هماهنگی بین دولت و نهادهای دولتی ایجاد کنند و روی یک میکانیزم همکاری به موافقه برسند. اگر این کار انجام شود یک گام موثری می تواند باشد.

افغان پرس: اقدام دولت در حالات اضطراری طور ی صورت می گیرد که گویی دولت با و جود شناخت از وضعیت طبیعی و اقتصادی مردم آمادگی قبلی در برخورد با چنین بحران هایی ندارد.

شکریه بارکزی: حوادث در افغانستان نیاز به پیش بینی ندارد. افغانستان کشوری است که سرمای شدید دارد، سالهای خشکسالی را می گزراند، راه های مواصلاتی دشواری دارد. قریب به شش میلیون نفر به غذا دسترسی کامل ندارند. این ها برای همیشه است و این که دولت با وجود آگاهی دارد، زمینه کمک هم هست اما کوتاهی می کند و به آسیب رسیدگان و کسانیکه به خطر گرسنگی مواجه است در وقت اش به کمک دسترسی پیدا نمی کنند. من فکر می کنم که این بار هم مثل گذشته اول شاید کمک به تمام این شش میلیون نمی رسد و بعد هم اگر برای کمی از اینها برسد به موقع آن نمی رسد.