عبداللطیف طارق

دولت افغانستان در طول قریب به هفت سال گذشته همواره کوشیده است تجار را به سرمایه گذاری در این کشور تشویق نماید و بدین منظور پنج سال قبل اداره‌‌ای را برای جذب سرمایه های داخلی و خارجی ایجاد کرد. مسئولین این اداره  روند سرمایه‌گذاری را تاسال گذشته روبه رشد تعریف می کنند، اما از کاهش علاقه سرمایه گذاران درسال جاری بعلت جنگ و نا امنی سخن می گویند.

روشان احمدزی معاون اداره "آیسا" حمایت از سرمایه گذاری در مصاحبه اختصاصی با افغان پرس گفت؛ اگر نا امنی مهار نشود، ممکن است روند سرمایه گذاری نه تنها کاهش، که به کلی متوقف شود.

افغان پرس: وضعیت سرمایه گذاری در سال جاری چگونه است؟

احمد زی: جنگ برعلاوه تاثیرات سیاسی و اجتماعی تاثیرات بسیار منفی روی اقتصاد یک کشور دارد. اما با آن هم سرمایه گذاری های داخلی خوب بوده یعنی هنوز هم کسانی از سرمایه داران داخلی علاقمند سرمایه گذاری در کشور هستند اما این ها معمولا در بخش‌های سرمایه گذاری می کنند که منافغ کوتاه مدت دارند و در بخش صنعت و زیربنا نیست. در بخش خدمات و ساختمانی سرمایه گذاری می کنند اما در قسمت صنایع که عمده‌ترین نقش را در رشد اقتصاد کشور دارد کسی حاضر به سرمایه گذاری نیست. اگر این سرمایه گذاری ها در قسمت صنایع می شد اقتصاد ما در طول هفت سال رشد می‌کرد و بیکاری کم می شد. حتی این کار می‌توانست روی ثبات سیاسی و اجتماعی تاثیر مثبت داشته باشد. متاسفانه تجاران به سرمایه گذاری های دراز مدت علاقه نشان نمی دهد.

افغان پرس: دلیل اینکه تجار به سرمایه گذاری های بلند مدت علاقه ندارند چه هست؟

احمد زی: واضح است که ناامنی علت اصلی آن است. زمانیکه در یک کشوری جنگ باشد کسی نمی‌تواند به سرمایه‌گذاری خود اعتماد کند. چون خطر اتلاف سرمایه موجود است و این دلهره برای تجار باعث شده است که آنها به سرمایه‌گذاری‌های کوتاه مدت، مانند ساختمانی و خدمات اکتفا کنند.

افغان پرس: سال های که جنگ نبود هم این سرمایه گذاری های بلند مدت صورت نگرفت.

احمد زی: در این روزها علت عمده دلخوری سرمایه گذاران نا امنی و اختطاف سرمایه داران است. ما حوادث زیاد اختطاف داریم و این مشکل نه تنها سرمایه گذاران را مانع  از سرمایه گذاری در کشور می کند، که حتی باعث فرار سرمایه های خورد می شود.

افغان پرس: سال گذشته یک گروه از تاجران افغان در کشور های خلیج می خواستند سرمایه های خود را در کشور منتقل کنند، اما تاحال چنین کاری انجام نشده است، چرا؟

احمد زی: فقط بعلت نا امنی و عدم اعتماد بوده است.

افغان پرس: اگر امسال را با سال های گذشته مقایسه کنیم، ظرفیت جذب سرمایه در کشور تا چه حد پایین آمده است؟

احمد زی: در واقع سرمایه گذاری در سراسر کشور به آن شکلی که توقع می رفت نیست. بخصوص درساحات جنوب و شرق که جنگ است هیچ علاقه به سرمایه گذاری دیده نمی شود. اما در مناطق جنگی دولت و نیروهای ائتلاف به ساختن زیربنا برای سرمایه گذاری توجه کرده است. اما سرمایه گذاران با وجود آنهم علاقه نمی گیرند.

افغان پرس: آیا تلاش های اداره جذب سرمایه گذاری ناکام بوده یا تنها نا امنی باعث فرار سرمایه شده است؟

احمد زی: ما تلاش های زیادی کرده ایم  و می کنیم بطور مثال قرار بود یک فابریکه سیروم سازی دوسال پیش در قندهار ایجاد شود و سرمایه گذار هم علاقه زیادی داشت و خیلی از کارهای تاسیس این فابریکه  پیش رفته بود اما وقتی وضعیت امنیتی روز بروز بدتر شده رفت باعث شد تا تجار مذکور نتواند در این ساحه سرمایه گذاری کند. به همین شکل خیلی سرمایه گذاران دیگر هم می خواستند سرمایه گذاری کنند اما ناامنی مجال آن را نداد.

افغان پرس: اگر بصورت کلی امسال را با سال گذشته مقایسه کنیم، میزان سرمایه گذاری تا چه حد پایین بوده است؟

احمد زی: آمار دقیق آن موجود نیست اما امسال نسبت به سال گذشته کمتر سرمایه گذاری شده است. اما مشکل این است که همه سرمایه گذاری ها در بخش های ساختمانی و خدمات است، نه در بخش های صنعتی.

افغان پرس: آیا شما قادر شده اید سرمایه گذاران خارجی را هم به سرمایه گذاری در افغانستان تشویق کنید؟

احمد زی: بلی ما در بخش های مختلف سرمایه گاران خارجی داریم اما از لحاظ کمی تعداد شان کم اند. مثلا در همین اواخر کمپنی چینایی با سرمایه سه میلیون در بخش استخراج معدن مس عینک لوگر حاضر به سرمایه گذاری شده است. اما ما از این می ترسیم که جنگ اگر شدت یابد کار این کمپنی هم متوقف خواهد شد.