نویسنده: عبداللطیف طارق

بررسی نتایج ستراتژی جدید آمریکا در گفتگو با و حید مژده

این روز ها استراتژی جدید آمریکا مبنی بر حمله به مناطق قبایلی پاکستان برای از بین بردن منابع تروریزم  بحث های داغی را در محافل رسانه‌ای وسیاسی افغانستان برانگیخته است. دولت افغانستان و بعضی از کارشناسان از این ستراتژی استقبال کرده و آن را گامی به سوی نابودی القاعده  عنوان کرده اند؛ در حالیکه بعضی از صاحب نظران به کشانیدن جنگ به پاکستان را آغاز یک جنگ فرسایشی برای آمریکایی ها دانسته و بر این نظر اند که این جنگ اثرات خوبی در افغانستان و پاکستان بجا نخواهد گذاشت.

وحید مژده کارشناس امور سیاسی و نویسنده کتاب افغانستان و پنج سال سلطه طالبان معتقد است که این طرح القاعده بود که جنگ به پاکستان کشانیده شود و استراتژی جدید نظامی آمریکا در واقع بجای اینکه موفقیت آمیز باشد نوعی افتادن آمریکایی ها به دام القاعده است. زیرا اگر آمریکایی ها به پاکستان حمله کند به این معنی است که خود را دچار یک جنگ فرسایشی طولانی مدت کرده است و این جنگ فرسایشی به نفع آمریکا نیست زیرا از یکطرف هزینه جنگ بالا در دو جبهه افغانستان و پاکستان بالامی رود و از طرفی هم کشورهای رقیب آمریکا در منطقه در این جنگ بی تفاوت نخواهد ماند.

گفته می شود که جرج بوش فرمان حمله به مناطق قبایلی را به سربازان این کشور در افغانستان صادر کرده است و تاحال ما شاهد چندین حمله نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در مناطق مرزی پاکستان بوده ایم، که البته این حملات هم از طرف حکومت پاکستان و هم از سوی سران قبایل با اعتراض جدی روبرو شده است، اگر جنگ به نحوی منطقوی شود روی وضعیت افغانستان چه تاثیراتی خواهد داشت؟

ستراتژی جدید آمریکا این هست که نیروهای زمینی آمریکا داخل خاک پاکستان شود، یعنی آمریکا نیروهای ویژه خودرا برای عملیات جستجو به خاک پاکستان می فرستد، چیزی که در جنوب افغانستان هم انجام شد. با این کار دامنه جنگ وسعت بیشتری پیدا می کند. این به این معنی است که میدان جنگ وسیعتر شده و به پاکستان کشانده خواهد شد. پاکستان و آمریکا کدام قرارداد بین خود ندارند به این معنی که آمریکا اجازه رسمی دولت پاکستان را برای سرکوب شورشیان در ان کشورندارد؛ در حالیکه در افغانستان آمریکایی ها به اجازه شورای امنیت امده اند. مسئله این است که آمریکایی ها دقیقا به میل القاعده کار می کند، القاعده می خواست جنگ به پاکستان کشانده شود و این جنگ شکل منطقوی را بخود بگیرد و کشور های منطقه احساس خطر بکنند و به این ترتیب از هراس آمریکا به القاعده کمک کنند تا آمریکا در افغانستان زمین گیر شود. در واقع ستراتژی جدید آمریکا همسو با اهداف القاعده است.

 این همسویی چه معنی دارد؟

این مسئله معنی این را دارد که آمریکایی ها قدم به قدم اشتباهاتی را تکرار می کنند که روس ها در افغانستان می کردند، ببیند و قتی حادثه یازده سپتامبر اتفاق افتاد اسامه بن لادن از جلال اباد یک نامه به ملامحمدعمر نوشت که در ان نامه گفته بود اگر آمریکایی ها به افغانستان حمله کنند، در واقع درگیریک جنگ فرسایشی طولانی مدت خواهد شد و درنهایت به همان سرنوشت اتحاد شوروی مواجه خواهند شد و اگر حمله نکند ابهت این کشور به عنوان یک ابرقدرت در دنیا از بین خواهد رفت، بنا براین ما (القاعده وطالبان) باید هرچه بیشتر کوشش کنیم که قیمت این جنگ برای آمریکا بیشتر تمام شود. این کار را القاعده در عراق کردند و با درگیرکردن آمریکا درعراق القاعده هزینه جنگ عراق را خیلی بالا بردند و این گیرماندن آمریکا در عراق زمینه را برای سازمان دهی القاعده و طالبان در افغانستان فراهم نمود.

وقتی شما می گویید آمریکا با طرح ستراتژی جدید، القاعده را بیشتر از خودشان به هدف نزدیک می کند. این یک اشتباه ستراتژیک است، یا آمریکا در چاله یی گیرمانده اند و دست به هر طرف می زنند تا از این چاله خود را بیرون بکشد؟

من فکر می کنم القاعده دامی را سر راه آمریکایی ها گذاشته که هر قدمی را که میگزارد در ان دام گیر می ماند. آمریکایی ها وقتی امدندنمی دانستند که افغانستان خیلی متفاوت از کشورهای دیگر است. این را در ک نکردند که افغانستان جای بمراتب خطرناک تر از عراق است.

حالا در پاکستان حکومت جدیدی بوجود امده، در مجموع اگر پاکستان را یک بازیگر مهم جنگ علیه تروریزم بدانیم ، حکومت جدید ملکی پاکستان در این روند چه تاثیری می تواند برای بهبود اوضاع در هردو طرف سرحد داشته باشد؟

 اگر آمریکایی ها جنگ را به پاکستان بکشاند حکومت پاکستان چند گزینه را پیش رو دارند. یک گزینه این است که مخالفت بکند و این نشانگر رو در رویی با اراده آمریکا است که در چنین حالتی جنگی میان پاکستان و آمریکا در خواهد گرفت، در این صورت آمریکایی ها در افغانستان دچار مشکلات خواهد شد چون تنها کشوری که راه بحری دارد و آمریکایی ها از طریق ان اکمالات نظامی وساییرنیازهای خود را تامین می کند، اما اگر دولت پاکستان در مقابل حمله آمریکا سکوت کند، به این معنی است که پا بر اراده مردم خود که نمی خواهند در کشور شان حمله یی صورت بگیرد می گزارد.

 یعنی حکومت جدید در برابر دو راهی قرار گرفته که هرطرف ان به ضرر ان است.

 بلی وقتی جنگ شود، حکومت جدید بدنام می شود و حمایت مردم را از دست می دهد، حزب مردم که متهم به جدایی بنگله دیش از پاکستان است این بار بازهم در برابر یک ازمون تاریخی در برابر ملت پاکستان قرار می گیرد البته ازدیدگاه مردم پاکستان. از طرف دیگر جنگ در پاکستان سبب این می شودکه وضعیت اقتصادی بدتر خواهد شد، جنگ از مناطق قبایلی کم کم به سراسر پاکستان کشانده شود، مهاجرت ها افزایش خواهد یافت. خرابی وضعیت اقتصادی در پاکستان تاثیر ناگواری بر اقتصاد افغانستان خواهد داشت چراکه ما بیش از حد به پاکستان وابسته هستیم

 شما کشاندن جنگ به پاکستان را برای افغانستان مفید ارزیابی نمی کنید، درحالیکه مقامات دولت افغانستان کشانیدن جنگ به پاکستان را در خیلی مثبت ارزیابی می کنندو می گویند با کشانیدن جنگ لانه های تروریزم از بین خواهد رفت و از طرف دیگر اینها بیشتر به پیامد های سیاسی – نظامی جنگ توجه دارند، و به پیامدهای اقتصادی جنگ  چندان توجه ندارند.

رییس جمهور افغانستان هیچ وقت بیادندارد که خودش برود یک بوجی ارد از بازار بخرد و ماشا الله معاش کافی هم دارد. و بلند رفتن نرخ را احساس نمی کند، اما مردم افغانستان در این میان خسارت زیادی را خواهند پرداخت. ازطرفی هم مه فکر نمی کنم اثرات نظامی – سیاسی خوبی هم نخواهد داشت. گسترش دامنه جنگ باعث این خواهد شد که آمریکایی ها نیروهای بیشتری به منطقه بیاورند و اوردن نیروی بیشتر مصیب برای منطقه خواهد بود، زیرا کشورهای دیگر منطقه هم بی تفاوت نخواهد نشست وبصورت کلی می توان گفت که این جنگ جدید اغاز شکست آمریکا در سراسر دنیا خواهد بود که از افغانستان شروع می شود. شما شاهد خواهید بود که اگر آمریکایی ها جنگ را به پاکستان ببرند کشورهای دیگر منطق ارام نخواهد ماند و در نتیجه اگر چندروزی افغانستان ارام شود اما درنهایت اثرات بسی زیانبارتری در منطقه و بخصوص افغانستان و پاکستان خواهد گذاشت.

منظور شما از این که گفتید کشور های دیگر منطقه ارام نخواهد نشست اشاره به کدام کشور ها است؟

بصورت مشخص این مسئله سبب این خواهد شد که ایران بی تفاوت نماند، کشورهای عربی که حمایت گر القاعده و طالبان هستند و دیگر کشور های مثل چین  و  روسیه وقتی می بیند که آمریکا در حالت شکننده یی قرار گرفته، روس ها هم خوش دارند که انتقام شکست خود را در خود افغانستان از آمریکایی ها بگیرد.و موضع گیری سرسختانه روسیه در حادثه گر جستان این احتمال را تقویت می کند

بهرحال آمریکا برای پیروزی خود در این جنگ هر راهی ممکن را خواهد پیمود، بنظر شما بهترین راه حل چه می باشد؟

بهتر این است که آمریکا به عنوان نیروهای حافظ صلح عمل کند و نیروهای متخاصم افغانی را دور میز مذاکره جمع کنند در غیر این دیگر راهی وجود ندارد واین جنگ ممکن است سالها دوام کند اما هیچ کسی بالاخره پیروز این میدان نشود. آمریکا باید از تجربه ویتنام استفاده کند و به این تن دهد که تمام نیروهای افغانی را از طریق مذاکره به یک تفاهم برساند.