فؤاد شخص اول رمان «ناتنی»، هر چند استاد علوم سیاسی در لندن است، اما بطور خیلی ساده میتوان او را یک آواره دانست: رانده شده از دنیای سنت و آواره در جهان مدرن. او هر چند مشروب می نوشد و از موی و روی و تن و عطر تن یک زن لذت می برد، و از دنیای سنت و خاطرات آن  هر چند دور و دورتر می شود، اما هیچگاه نمی تواند آنرا فراموش کند. بدین سان فؤاد ذهنیتی سیال و سرگردان و بی جایگاه می یابد. و چنین ذهنیتی آشفته و هویتی مغشوش و مشوش است که نه تنها مضمون و محتوای رمان «ناتنی»، بلکه مایه و منشـأ آن را تشکیل میدهد.

«ناتنی» رمانی است از مهدی خلجی، نویسنده و پژوهشگر ایرانی که در سال 1383 توسط انتشارات گردون در آلمان منتشر شده است. «ناتنی» را شاید بتوان اتوبیوگرافی مهدی خلجی دانست. خلجی روزگاری طلبه ی حوزه ی علمیه ی قم بود. او به تدریج به محافل روشنفکری دینی پیوند یافت و درحلقه ی نویسنده گان مجله ی «کیان» در آمد. بعدها جزو نویسنده گان مجله ی «نقد و نظر»، نشریه ی تیوریک حوزه ی علمیه ی قم شد؛ از همینجا بود که او جهت مطالعات وتحصیلات بیشتر به پاریس رفت.

بدین سان، خلجی از معبر جنبش روشنفکری دینی، از دنیای سنت به جهان مدرن پیوند خورد. اما، علی الظاهر او نه قرار و ثباتی در دنیای نو یافت و نه توانست که جهان سنت و دوران زندگی در حوزه ی علمیه ی قم را یکسره به مغاک فراموشی اندازد. بدین روی گرفتاری میان دو دنیا و تجربه های موازی و متضاد و گذر ازاین به آن و بازگشت از آن به این، مضمون اصلی «ناتنی» را تشکیل میدهد. «ناتنی» را باید چونان حرکت آونگی میان سنت و مدرنیته در نظر آورد؛ نوعی تعلیق شدگی میان قم و پاریس، میان صیغه و دختربازی، میان حجاب و برهنگی و بالاخره میان لذتهای تنانه و ناتنی.

تجربه ی این هر دو دنیا، واقعی اما متوازی است. گویی هجوم پی در پی این تجربه ها روایت را دچار گسست و پیوست می کند. نویسنده از «شب های پاریس که بستر هوسهای آدم» است، ناگهان به شامگاهی در قم می پرد که صدای اذان گوش شهر را پر کرده است و تمام کوچه ها و خیابان ها مسجد شده است. همزمان که در درس «رسایل» شیخ محمد علی در مسجد اعظم قم است، از درون یک کلیسای کوهستانی بر فراز تپه یی در پاریس سر بر میزند که در کنار محراب آن، دختری با ابروان کشیده پشت به دیوار داده، مژگان به هم گذاشته و پستان هایش را به دوست پسرش سپرده است که با دست و لب نوازشش کند، و صدای تنفسشان در خلال این عبادت جسمانی فضای معبد را گرم کرده است.

قرینه سازی های کتاب بسیار زیاد است و برای هر کسی که - مانند من – روزگاری در قم به عنوان طلبه زندگی کرده است، خاطره انگیز خواهد بود: از «حاشیه» ی ملا عبدالله تا شعر یدالله رویایی، از خیابان ارم تا شانزه لیزه، از کتاب فروشی اسماعیلی تا کتابفروشی ورن، از مدرسه ی فیضیه تا کولژ دو فرانس و بالاخره از زهرا تا کریستیانا. زهرا با پیچیده شدن بدنش در چادر سیاه تنش نا تن میشود، و با ازدواج اجباری اش با یک پاسدار تن نا تنش به یک جسد تبدیل میشود. اما، در برهنگی اثیری تن کریستیانا، در پستانهای درشت و گیسوان درازش که تا خم کمرگاه میرسد، لذت تنانگی نهفته است.

 در «ناتنی» تجربه ها به موازات هم روی میدهد و هیچگونه سیر وسلوکی، علی رغم ظاهر داستان، از این به آن و یا بازگشتی از آن به این صورت نمی گیرد. حرکت آونگی راوی ادامه می یابد، اما هیچگاه او از جهان سنت برکنده نمیشود و هیچگاه یکسره ساکن عالم متجدد نمیگردد. او در عین حال که در بستر هوسهای پاریس خفته است، در مسجدی به نماز میرود که یحیا، پیغامبر سربریده در آن «بانگش زیر گنبد گردون» می پیچد. و این همان به دو قبله نماز بردن است و دل در بند سنت داشتن و سر در آسمان مدرنیته ساییدن.

«ناتنی» بازتاب روان پارگی و نوعی اسکیزوفرنی فرهنگی است؛ فرجام محتوم چیزی است که روزی به عنوان وحدت حوزه و دانشگاه، علم و دین، و روحانی ودانشجو مورد علاقه ی دستگاه سیاسی در ایران بود. این آرزوی ایدیولوژیک، البته هیچگاه برآورده نشد، اما چه بسا که دو روح را در یک تن به جدال انداخت و یک «من» را در درون یک کالبد دو شقه کرد و بدین سان بخشی از وجود انسانها را با بخش دیگرش در کین و پیکار واداشت.
رمان «ناتنی» حدیث نفس نیست، داستان غربت و سرگردانی یک نسل میان دو دنیایی است که توسط قم و پاریس نمادینه میشود. آنکه میان مسجد و میخانه در حرکت است بی خانه است و «ناتنی» حکایت این بی خانگی است. زیرا، به دو قبله نیایش بردن، در واقع بی قبلگی و بی پناهی است.